Het Merovingische Huis

Merovech, 450-458

Als de Romeinen zich langzamerhand terugtrekken op Rome, om zich van de Hunnen (Attilla) te ontdoen laten ze een machtsvacuüm achter in onze streek. Uit de mist komen er rond 450 na Christus twee belangrijke Frankische stammen de geschiedenis binnenstappen. De Ripuariërs, die een halve eeuw tussen Rijn en Maas hebben gewoond, en de Saliërs (waarnaar Salland is vernoemd) die tussen Rijn en Schelde wonen. De Salische Franken trekken Noord-Gallië binnen en veroveren onder hun aanvoerder Merovech dit gebied. Hij roept zich tot koning uit. Nazaten van deze eerste koning worden Merovingers genoemd. Merovech sterft in 458.

Childerik I, 458-481

Merovech wordt opgevolgd door Childerik I, die tot 481 de expansiepolitiek van zijn vader voortzet.

Chlodovech I, 481-511

Childerik wordt opgevolgd door Chlodovech I, vaak beter bekend als Clovis. Deze weet in 486 de laatste Romeinse stadhouder te verslaan, waardoor er een einde komt aan het Westromeinse Rijk. Tien jaar later laat Chlodovech I zich dopen tot het ware geloof. In tegenstelling tot de andere Germaanse volken beschouwen de Franken nu Christus als goddelijk, hetgeen voor de geschiedenis van groot belang is.
In 511 sterft Chlodovech I en zijn vier zonen nemen het over. Een tijd van onderlinge oorlogen breekt aan.

Chlotarius I, 511-561

Die vier zonen zijn Thierry I, Clodomir, Childebert I en Chlotarius I. Ondanks onderlinge naijver weten zij niettemin het Bourgondische Rijk en Beieren te veroveren. In 524 sneuvelt Clodomir en de drie overige broers verdelen zijn land. Zij veroveren daarna het Bourgondische Rijk. Dan sterft in 532 Thierry I. Hij wordt opgevolgd door Théodebert. Deze is berucht als vechtersbaas, wat hij waarmaakt door Beieren te veroveren. Langzamerhand komen deze Salische Franken onze kant weer op. In 547 wordt Théodebert opgevolgd door zijn zoon Théodebald, die acht jaar zal meeregeren. In 555 legt hij het loodje. Twee zonen zijn nu nog over; Childebert I en Chlotarius I. De laatste blijkt de langste adem te hebben, want in 558 overlijdt Childebert I. Opnieuw heeft het Frankische Rijk één koning.

Sigibert I, Chilperik I en Gontran, 561-575

Na de dood van Chlotarius I in 561 komen drie zonen van hem aan de macht. Een nieuw tijdperk van familiedrama's breekt aan. Moord en doodslag over en weer. Sigibert I regeert in Reims over Austrasië, Chilperik I in Soissons over Neustrië en Gontran of Guntram in Orléans over Zuid-Gallië en Bourgondië. Over en weer wordt er gemoord en vergiftigd. Sigibert I trouwt met Brunhilde, een mooie Visigotische prinses.

Chilperik I, Gontran en Childebert II, 575- 584

In 575 volgt Childebert II Sigibert I op. De familieruzies gaan desondanks gewoon jaren door, totdat Chlotarius II komt. Belangrijke veroveringen doen zich niet meer voor, men is te druk met elkaar.

Chlotarius II, 584-628

Chlotarius II volgt in 584 zijn vader Chilperik I op. Van 584 tot 592 moet hij Childebert II en Gontran nog naast zich dulden. Gontran sterft en zijn rijk, Bourgondië, wordt met Austrasië samengevoegd onder Childebert II. Childebert II, geeft het in 595 op en laat twee minderjarige zoons achter, Théodebert II en Thierry II. Met hen deelt Chlotarius II de macht nog even. Hier komt Brunhilde, de Visigotische prinses, weer om de hoek kijken.
Brunhilde verovert uit naam van haar twee nazaten het grootste deel van het Frankische Rijk en weet Chlotarius II in een klein hoekje ten noorden van de Seine terug te dringen. Eenmaal volwassen brengt Thierry II in 611 meteen zijn broer Théodebert om het leven en neemt diens rijk Austrasië in bezit. Het jaar daarop sterft hij en Brunhilde, die al zoveel heeft meegemaakt, stelt de jonge Sigibert II als koning aan. Zij is weer regentes. De edelen in Austrasië en Bourgondië verzetten zich hiertegen en zweren trouw aan Chlotarius II. Deze wordt direct in zijn macht beknot op een samenkomst van edelen in Parijs. Hier wordt de vrijheid van de kerk en wereldlijke aristocratie uitgeroepen. De koning verplicht zich om zijn raadslieden uit de kringen van de grootgrondbezitters te kiezen. Hier vinden de later zo belangrijke heerlijke rechten hun oorsprong.

Dagobert I, 628-639

Chlotarius II wordt in 628 opgevolgd door Dagobert I. Hij zal de laatste koning der Merovingers zijn die nog enige macht uitoefent. Het Frankische Rijk is opgedeeld in allerlei staatjes, waar de macht in handen is van de hofmeijer (major domus). De opvolgers van Dagobert I zijn na zijn dood in 638 slechts marionetten in handen van de koninklijke hofmeijers.

Sigibert III en Chlodovech II, 639-656

In 639 nemen twee zonen van Dagobert I het over. Inmiddels zijn de hofmeijers zo machtig geworden dat hun ambt erfelijk is geworden. Ze bestrijden elkaar naar hartelust.

Chlotarius III en Childerik II, 656-673

Eerst regeert Chlotarius III alleen van 656 tot 660. Dan krijgt hij gezelschap van Childerik II. Samen regeren ze tot 670. Dan is Childerik II alleen aan de macht.

Thierry III, 673-691

Bij de overname van de macht van Childerik II moet Thierry III Dagobert II tot 678 naast zich dulden. Bij al deze wisselingen van de macht zijn het de hofmeijers die de gang van zaken bepalen. Het Rijk is in drie staten verdeeld; Austrasië, Neustrië en Bourgondië. In 687 behaalt hofmeier Pippijn I van het in het noorden gelegen Austrasië een grote militaire zege op de zuidelijke hofmeijer van Neustrië. Daarna is de macht over het Frankische Rijk weer in handen van één persoon: Pippijn.

Chlodovech III, 691-695

De volgende marionet is Chlodovech II. Hij voldoet niet lang in Pippijns ogen.

Childebert III, 695-711

Hij wordt al na vier jaar vervangen door Childebert III. Deze doet het volgens Pippijn beter.

Dagobert III, 711-716

Dagobert is weer minder geschikt. Hij moet na vijf jaar het veld ruimen voor zijn jonge zonen.

Chilperik II en Chlotarius IV, 716-720

In 719, wanneer de Friese koning Redbod sterft, neemt Pippijn het land tot aan de Lauwers in bezit.

Thierry IV, 720-737

Pas in 734 worden de Friezen definitief verslagen door de opvolger van Pippijn, hofmeier Karel Martel. Als in 737 de Merovingische koning Thierry IV zijn laatste adem uitblaast, besluit Karel Martel, geen nieuwe koning aan te wijzen. Niettemin beschouwt hij zichzelf niet als koning, want hij dateert zijn decreten met het jaar x na koning Thierry IV in plaats van jaar x van zijn bewind. Daarmee komt een eind aan het Merovingische Huis. Vanaf nu zijn de Karolingers aan de macht.

Gegeven in den jair ons Heren, doen men screeff MCM ende XCVIII des Dingxdages op sunte Lodewijk dach. Alfred Stern, 1998-2002