Heren van Lathum Uit het huis Dobbelsteyn en huis Mohr Anno 1462 en 1521

Willem I, heer van Haren en Lathum, 1462-1489

Na de dood van Oda van Montfoort in 1461 barst de strijd om de erfenis tussen de vier zusters en hun echtgenoten los.
De oudste dochter Katharina is getrouwd met Willem I Dobbelsteyn van Doenrade, heer van Haren. Dit paar krijgt drie zonen; Arend, Dirk (I) en Jan.
De tweede dochter, Oda, is getrouwd met Claes van der Donck, heer van Byecht.
De derde dochter, Jehanna, is getrouwd met Willem van Merode, heer van Vullen.
Joffer Agnes blijkt nog ongetrouwd. Allen vliegen elkaar in de haren, waarbij de heren zich niet onbetuigd laten.
Op 21 oktober 1462 maakt hun grootvader Willem van Montfoort een eind aan het geruzie. Hij legt in een akte vast wie Lathum erft:
"Voort so segge ic Willem brueder tot Montfoerde, Ridder etc., dat Willem Dobbelsteyn etc. voirs hebben sall ende erfflic behouden van wegen ziinre huusvrou Joffer Katriin van Peterssom etc. dat huus ende heerlyckheyt, tyende, tynse ende renten tot Lathum ghelegen, ende dairtoe die tyende mit alle ziin toebehoren ghelegen tot Eep in der Velue."
Daarmee zijn de moeilijkheden nog niet voorbij. Willem van Merode weet de erfenis van Willem van Montfoort te bemachtigen, onder het mom dat zijn vrouw Jehanna de enige erfgenaam is. De langdurige geschillen die hieruit voortkomen laten Lathum ook niet onberoerd.

Arend, heer van Haren en Lathum, 1489-1508

Willem I overlijdt voor 1489, want in dat jaar wordt Katharina tot meerderjarigheid van haar zoon Arend met het goed beleend. Arend overlijdt al voor 1508, waarna zijn broer Diederick het goed krijgt.

Dirk I, heer van Lathum, 1508-1515

Dirk (Diederick) Dobbelsteyn trouwt met Mary van Eindhout (Entholtz of Eyndhoust). Zij krijgen een zoon en een dochter, Willem en Ida genaamd. Ida trouwt met Henrick Mohr. Dirk I overlijdt in 1515.

Willem II, heer van Lathum, 1515-1521

Willem II Dobbelsteyn volgt al spoedig zijn vader op, maar ziet geen kans het goed lang te behouden. Henrick Moir wil namens zijn vrouw Ida het goed overnemen. Johan, heer van Montfoirt, tot Purmerend, etc. tracht de partijen te verzoenen, maar Willem II moet het onderspit delven.
Hij krijgt in ieder geval één zoon; Dirk, maar zijn vrouw is vooralsnog onbekend gebleven. De nu ontstane erfenisperikelen maken van Lathum een soort doorgeefgoed.
Rond 1533 zal Willem II overlijden.

Henrick Mohr van Waldt, heer van Lathum, 1521-1525

Ida Dobbelsteyn is getrouwd met Henrick Mohr (Moer of Moir) van Waldt. Door zijn inspanningen komt Lathum in zijn geslacht terecht. Zij krijgen een dochter, Katharina genaamd. Zij trouwt met Reinier van Kerkem.
In 1525 geeft Henrick Mohr van Waldt de heerlijkheid Lathum wegens financiële problemen in pandschap aan Wolter van Baerll (Baerle). Maar in 1534 blijkt Henrick Mohr zich nog steeds heer van Lathum te noemen, dit terwijl hij zijn goed kwijt is, maar dit schijnt meer voor te komen: een heer zonder goed.

Wolter van Baerll, heer van Lathum, 1525-1530

Wolter van Baerll verkeert na enkele jaren op zijn beurt ook in financiële moeilijkheden. Hij poogt die op te lossen door het pand door te verkopen aan Henrick de Groeff. Dit laatste is een vreemde zaak. Een pandhouder is niet bevoegd zijn pand te verkopen.

Henrick de Groeff, heer van Lathum, 1530-1544

Amper noemt Hendrick de Groeff zich heer van Lathum of hij wordt al met een rechtszaak geconfronteerd. De dochter van Henrick Mohr Katharina Mohr, vrouwe van Kozen en Wijer, is inmiddels getrouwd met Reyner van Kerckum, heer van Wyer, Colsen, Neerhaeren etc. Zij neemt geen genoegen met de verkoop aan Henrick de Groeff en begint een rechtszaak. Pas op 31 juli 1545 wordt het vonnis uitgesproken. Katharina moet de pandsom aan Henrick de Groeff terugbetalen waarvoor zij Lathum terugkrijgt.
Katharina Mohr heeft in de tussentijd ook nog een geschil met haar neef Dirk Dobbelsteyn uit te vechten over het bezit van Lathum. Katharina's vader heeft immers Lathum ontfutseld aan Dirks vader. Bent u daar nog?

Dirk II, heer van Lathum, 1544

De zoon van Willem II, Dirk, wint dat gevecht, want na een uitspraak in 1544 volgt hij na 23 jaar zijn vader op als heer van Lathum. Blijkbaar gaat het hem alleen om gerechtigheid en geld, want vrijwel tegelijkertijd verkoopt hij de heerlijkheid aan Katharina Mohr, zodat zij toch de eigenaresse wordt.

Fransisca van Kerkem, vrouwe van Lathum, 1545-1547

Tussen 31 juli 1545 en 23 mei 1546 draagt Katharina Mohr Lathum op aan haar dochter Fransisca (of Françoise) Mohr. Zij trouwt in haar eerste huwelijk met Reiner Hoen en in haar tweede met Claude de la Tour.
Alle problemen zijn dan nog niet helemaal opgelost, getuige een brief van het Hof aan de richter van Doesburg om tussen Katharina en haar tegenpartij een schikking te treffen, of anders recht te spreken. Waarschijnlijk heeft Henrick de Groeff, of Dirk, dan nog geen geld gezien.
Fransisca houdt Lathum niet lang in haar bezit. Al in 1547 verkoopt zij de heerlijkheid aan maarschalk Maarten van Rossem, waarmee er een einde komt aan het overerven van Lathum en de heerlijkheid voor 't eerst met alle rechten wordt verkocht.

Gegeven in den jair ons Heren, doen men screeff MM des Wonnesdages op sunte Vincentius de Pauls dach. Alfred Stern, 2000-2002