Uplade = Motte Montferland ?

Vragen en discussies over middeleeuwse aangelegenheden.
ferry3
Forumkoning
Berichten: 525
Lid geworden op: Ma 07 Jun 2004, 11:33
Locatie: Wageningen

Uplade = Motte Montferland ?

Bericht door ferry3 » Do 26 Aug 2004, 13:50

De Diversitate Temporum.

Chronologische volgorde van gebeurtenissen in die tijd.

Alpertuus van Metz vermeldt dat Adela's burcht wordt geplunderd en in de as wordt gelegd door de toenmalige vazallen Balderik en Godizo van haar zuster Luitgard. De naam van deze burcht vermeldt hij echter niet.
Men ging tot deze ingreep over omdat Adela het niet eens was met de verdeling van de erfenis van vader Wichman. Deze zal zich mogelijk hebben gerealiseerd dat dochter Adela reeds veel bezittingen had vanwege haar huwelijk met graaf Immed, en schonk in 973 zijn eigendom - voorbijgaand aan het Saksisch erfrecht- aan zijn dochter Luitgard, die het op haar beurt prompt ten geschenke gaf aan haar (door haar vader gestichte) klooster op de Eltenberg, waarvan zijzelf de abdis was.
Op het moment van deze aanval was de volledige Hamalandse erfenis dus nog in handen van Luitgard.
Ergo: de veronderstelling dat de motte Montferland ("in de achtertuin van Elten") op dát ogenblik de burcht van Adela was, houdt geen stand. Als die sterkte überhaupt toen al bestond. Bovendien zou Luitgard dan het "in de as leggen" zeker niet geprefereerd hebben, belangrijk als deze vesting evt. kon zijn m.b.t. de verdediging van haar erfgoed. Daarnaast zou een trouwe volgelinge van de keizer hiertoe ook zeker niet zijn overgegaan zonder diens toestemming. Verwoesting kon indruisen tegen keizerlijke belangen, en bij een evt. inval van Vikingen zou de motte een functie als laatste toevluchtsoord kunnen hebben gehad.
Nadat juridische pogingen om de schenking ongedaan te maken waren gestrand, viel Adela "als een furie het sticht aan", en nam Luitgardes erfdeel in bezit. Zij kwam echter onmiddellijk in conflict met Keizer Otto III en moest zich weer terugtrekken.
Kort daarna- wellicht in 993 maar waarschijnlijk eerst ná het overlijden van haar zuster - (zie ook cit. hieronder) huwde zij met haar voormalige tegenstander Balderik. (Van Luitgard zou in elk geval geen instemming voor deze verbintenis zijn verkregen). Na aldus hun krachten te hebben verenigd, deden Adela en Balderik in 995 gezamenlijk een aanval op de Eltenberg, waarbij "de altaren met werpspiezen werden doorboord". Wederom wekte dat de toorn van de keizer, die mede om die reden in december 996 een rijksdag in Nijmegen bijeenriep. Cit. Alpertuus: "
"Aangezien de koning echter in diepgaand beraad maatregelen wilde treffen om de veiligheid van die plaats voor de toekomst te waarborgen, heeft hij te Nijmegen een rijksdag bijeengeroepen".
Tegen de belofte dat het echtpaar het klooster Elten met rust zou laten stond de schenking van een aantal bezitscomplexen, o.a. in de Liemers. (Luitgard was inmiddels overleden op 22 oktober 995, mogelijk aan de stress, door zoveel familiaire tegenwerking).
Op z'n vroegst zou Montferland dus vanaf eind 996 tot de bezittingen van Adela en (inmiddels haar echtgenoot) Balderik kunnen hebben behoord, maar geschriften lijken erop te wijzen dat de onmiddellijke omgeving van Elten tot het klooster bleef behoren.
Keizer Otto stierf op 24 januari 1002. Kort daarna braken Adela en Balderik hun belofte en vielen wederom de Eltenberg aan.
En stuitten vervolgens op weerwerk van Otto's opvolger, de op 7 juni 1002 tot keizer gekroonde Hendrik II. Die "heeft het Sticht weer in de oorspronkelijke toestand hersteld". Daarmee doelde Alpertuus waarschijnlijk op de situatie van ná de rijksdag.
Vele verwikkelingen verder is er sprake van een nieuwe belegering van de sterkte van Balderik (en Adela). We schrijven het jaar 1017. Het was in elk geval ná de moord op Wichman van Vreden op 6 oktober 1016.
Na de verwoesting van alle dorpen en hofsteden in de omgeving "stelden ze de in gereedheid gebrachte belegeringswerktuigen op", en "Hun enige hulp was dat de vesting op een natuurlijke heuvel lag die zich geleidelijk uit de vlakte verhief, door ophoging uitstekend was versterkt en, wat in die streken zeer zeldzaam is, door een muur was omgeven". Zo deelt Alpertuus ons mede.
Pas hier zou het evt. kunnen gaan om de burchtheuvel Montferland, gezien ook de gedane vondsten.
Maar is dat een logische gedachte? Zou de keizer toestemming hebben verleend aan Adela en Balderik om midden in betwist gebied, op zicht- en loopafstand van Elten, zo'n sterke vesting te betrekken of aan te leggen? Met het risico dat het klooster van daaruit wederom het mikpunt zou worden? (zie het citaat hiervoor omtrent de beoogde veiligheid). Want datzelfde klooster behield na voornoemde rijksdag wel degelijk z'n zelfstandigheid én rijke bezittingen. Het lijkt niet waarschijnlijk. Hoewel Balderik inmiddels was gepromoveerd tot Prefect kon hij nog niet op veel keizerlijk krediet rekenen. Kort na zijn benoeming bezette hij namelijk de sterkte Gennep. Waarschijnlijk uit prestigieuze overwegingen, omdat de vorige bewoner Godfried (overl. in 1010) als prefect zijn voorganger was, maar zéker ook met een scherp oog voor de strategische ligging van het fort, op de splitsing van Maas en Niers. Een voordeel dat Montferland totaal ontbeerde, verwijderd als het lag van waterwegen.
Waar in de voetnoten van het verhaal van Alpertuus de naam Uplade wordt genoemd, moet het om een andere constructie zijn gegaan: mogelijk de nog nimmer uitgebreid onderzochte "Houberg" op het schiereiland Erfkamerlingschap bij Lobith/ Spijk. De oude Rijnarm waaraan de Houberg ligt was in die dagen een bevaarbare rivier en vormde de grens tussen het gebied waar eeuwenlang de Ricfriden, Ansfrieden en Balderikken oppermachtig waren, en Hamaland. Een vesting op deze plaats zou tegenover de buren een uitdagende en trotse manifestatie van macht kunnen zijn geweest. Ook niet zonder strategische betekenis, vanwege de aktiviteiten der Noormannen. Balderik wordt tevens "Graaf van Uplade of Houberg" genoemd, los van de interpretatie van de Latijnse tekst. Bovendien was Adela's eerste echtgenoot Immed graaf in de Betuwe.
Het zou mogelijk kunnen verklaren waarom, vele jaren eerder in 885, de Noorman Godfried voor een "topconferentie" uitgerekend naar Spijk afreisde. Samen met o.a. zijn toekomstige moordenaar Eberhardt. Deze gebeurtenissen zullen ongetwijfeld een representatieve locatie als achtergrond hebben gehad.

Over de mogelijkheid dat ene Constantijn de Melegarde/ Malgarten vanuit de motte Montferland de stichter zou zijn van het kasteel in 's- Heerenbergh elders meer op dit forum.

Cit. uit 12000 Jahre Niederrhein- 800 Jahre Kleve:
In zweiter Ehe hatte Adela als etwa vierzigjährige im Jahr 993 den Grafen Balderich (auch Balderik - gestorben 1021) geheiratet. Sie residierten auf der Burg Uflach (in einigen Texten auch Uplade) in der Nähe des Eltener Berges.





30 november 2005
Laatste bewerking 25-07-2011.
Henk Wilbrink.
Laatst gewijzigd door ferry3 op Do 04 Aug 2011, 23:49, 28 keer totaal gewijzigd.

Alfred
Site Admin
Berichten: 50
Lid geworden op: Za 10 Apr 2004, 13:19
Locatie: Lochem
Contact:

Montferland is Opladen

Bericht door Alfred » Vr 21 Jan 2005, 22:08

Beste Henk,

Als een van de velen breek je een lans voor Houberg als de lokatie voor Opladen (Uplade). Hierin sta je niet alleen, maar je weet ook dat ik vooralsnog opteer voor Montferland (zie aanpalende site), tenzij goede argumenten mij doen twijfelen. Ik hoop niet dat deze discussie ontaardt in een "welles" "nietes", want deze discussie is niet nieuw sinds de archeoloog Holwerda in 1918 zijn spade en pen in het Montferlandse stak. Dit forum is uiteraard de webplek om deze discussie te voeren.
Je keert terug naar de bron en hebt Alpertus erbij gepakt. Ik lees geen latijn en moet het doen met de vertaling en interpretatie van Van Rij, maar dan wel in tweede en herziene druk uit 1999. Derhalve maak ik ook gebruik van andere bronnen naast Van Rij. Zéér aanbevelenswaardig is 'Machtstrijd in Hamaland'van Anton Koss in het Jaarboek voor Middeleeuwse geschiedenis, deel 5, 2002.
Volgens mij is je voorstelling van de gebeurtenissen in de tijd correct, maar enkele kanttekeningen zijn er (gelukkig voor mijn kamp) wel.
Ik deel bijvoorbeeld niet je mening dat Balderik en Adela tijdens Liutgards leven trouwden. Noch Alpertus noch Van Winter (BMG, 2001) melden dit.
Voor 995 vindt de eerste (pre-huwelijkse) aanval plaats, namelijk die van Balderik (!) en Godizo (overgelopen van Adela naar Liutgard) op een burcht van Adela. In de voetnoot noemt Van Rij deze burcht al Opladen, en ik ben met je eens dat dit te kort door de bocht is.
Je meldt dat Liutgard (+995) over de volledige Hamalandse erfenis beschikte. Dit zijn dan Wichmans eigengoederen uit de schenking van 967 en de rijksgoederen uit de schenking van 968 aan het Sticht Elten. Haar kindsdeel uit de erfenis schenkt Liutgard ook aan Elten. Van Winter verondersteld overigens dat Adela haar bruidsschat uit de eigengoederen van Wichman bij haar eerste huwelijk met Immed heeft meegekregen.
Na het huwelijk van Adela met Balderik wordt Elten aangevallen. Ondanks dit misdrijf krijgen Adela en Balderik gelijk op de Rijksdag in Nijmegen in 996. Zelfs Balderik krijgt een vergoeding, hun zaak is blijkbaar erg sterk. Adela krijgt de helft van Wichmans eigengoed. Ook hier ben ik het met je eens dat het nog maar de vraag is of Montferland hierbij hoort, want alle goederen worden met name genoemd en Opladen zit er niet bij. Grote kans dat het nog niet bestaat!
Pas in 1016 is er sprake van de burcht Opladen, want in dat jaar brengt Wichman van Vreden er zijn bezoek dat hem uiteindelijk fataal zal worden. Pas hier laat ook Alpertus de naam 'Opladen' in zijn kroniek vallen.
Je vraag of de keizer toestemming zou hebben gegeven een burcht op Montferland te bouwen kan ik uiteraard ook niet beantwoorden. Maar wie zegt dat Balderik toestemming zou hebben gevraagd? Hij laat zich in het algemeen weinig aan het rijksgezag gelegen liggen.
De afstand tot Hoch Elten is ook niet echt een argument, een grove schatting Elten-Montferland is ongeveer even ver als Elten-Spijk/Tolkamer (ca. 7 km).
Wat betreft de ontmoeting van Godfried 'de Noorman' met Eberhard, je denkt dat dit op een prestigieuze plek hheeft plaatsgevonden. Ik stel daar tegenover dat Godfried noch Eberhard zich misschien zou hebben laten vergasten in andermans burcht. Dat zou ik in ieder geval niet doen. Neutraal open (!) terrein lijkt me beter om te zien wat de ander in zijn schild voert. Een (schier)eiland in de Rijn lijkt me zeer geschikt. Er zijn voorbeelden van koningen/keizers die elkaar precies op een grens in een bootje op de Rijn ontmoeten. Maar ik vind dit wel je sterkste argument, misschien heeft Godfried zich in de luren laten leggen.
Balderik wordt wel graaf van Houberg genoemd, maar deze 'benoeming' wordt ca. 160 jaar later opgeschreven. Een overeenkomst in naam is zwak als bewijs, zeker als er 160 jaar tussenzit. Bovendien betekent Houberg "hoge berg", wat wel een zeer algemene beschrijving is.
De interpretatie van de opgravingen op Montferland zoals die door Schut (ROB, NAR 24, 2003) recentelijk zijn beschreven spreken voor zich. Ook al ligt het dichtbij Elten, op Montferland zijn onmiskenbaar de (deels verbrande) resten van een motte-kasteel uit het begin van de elfde eeuw gevonden. Ook Alpertus noemt Opladen pas in het begin van de elfde eeuw! Vooralsnog blijf ik erbij dat de Houberg afvalt als lokatie voor Opladen. Wordt ongetwijfeld vervolgd...

studeer ze,
Alfred

Kees

Spijk in het jaar 885

Bericht door Kees » Di 25 Jan 2005, 23:50

Beste Henk en Alfred,

Over de locatie waar Godfried de Deen in 885 werd vermoord, heb ik wat aanvullende informatie gevonden.

Regino vermeldt in zijn Chronicon dat de keizer in het jaar 885 enkele 'onderhandelaars' naar Godfried stuurde. Vervolgens:
"Godefridus audito eorum adventu illis obviam procedit ad locum, qui dicitur Herispich…"
Vrij vertaald:
"Toen Godfried hun komst had vernomen, reisde hij hen tegemoet naar de plaats die Spijk heet…". Halbertsma (Frieslands Oudheid, p. 187) vermoedt daarom dat de bijeenkomst op neutraal gebied, of in elk geval buiten Godfried's rijk, plaatsvond. Ik denk dat het ook mogelijk is dat Godfried in Spijk een 'tweede huis' had.
De bijeenkomst duurde twee dagen. Op de eerste dag werd alleen gepraat, op de tweede dag werd eerst Godfried en vervolgens zijn Viking-gevolg vermoord.
Regino vertelt dat de onderhandelaars van de keizer na de eerste onderhandelingsdag het eiland verlieten om naar hun herberg te gaan. Uit het verhaal is af te leiden dat Godfried en zijn vrouw Gisla op het eiland overnachtten.
Ik weet niet goed wat we hieruit kunnen concluderen. Ik zou iets meer over de gewoonten m.b.t. gastvrijheid in de 9e eeuw moeten weten. Kan het zijn dat Godfried hier een eigen nederzetting had, en dat de keizerlijke delegatie maar voor zichzelf moest zorgen? Of was Spijk juist keizerlijk bezit, en was het hoffelijk om Godfried de plek op het eiland te gunnen? En stonden er wel gebouwen op het eiland, of was er een tentenkamp opgeslagen?

In Saxo Grammaticus' Historia Danorum staat een passage die hier wellicht ook nog enig licht op werpt. Deze Historia beschrijft dat in het jaar 810 de Deen Gøtrik Frisia plundert, er een groot belastingkantoor bouwt, en tenslotte door het wapen van een verrader sterft, in zijn eigen huis.
Naar het oordeel van Gosses (geciteerd door Algra, Oudfries recht, p. 64 - 65) wordt hier Godfried de Deen bedoeld, dezelfde als boven. Saxo Grammaticus zou er dan 75 jaar naast zitten. Gosses' argument is, dat Gøtrik in 810 slechts een bliksembezoek aan onze regionen bracht, niet lang genoeg voor de bouw van een groot belastingkantoor. Vanwege de gelijkenis is het door elkaar halen van de namen niet ondenkbaar. En ook de moord door een verrader duidt op Godfried.
Als deze interpretatie klopt, dan zou op het eiland bij Spijk inderdaad een woning, misschien zelfs het hoofdverblijf, van Godfried hebben gestaan.
Het gaat naar mijn idee te ver om te suggereren dat hier het grote belastingkantoor dat door Saxo Grammaticus wordt beschreven lag (een serie gebouwen met een lengte van 240 voet, verdeeld in 12 secties, elk van 20 voet). Dit belastingkantoor was namelijk voor de Friezen (om er te komen betalen), en het zal meer in het eigenlijke Frisia hebben gelegen, en niet in de Betuwe.

Tenslotte verklaren Künzel et al (Lexicon van nederlandse toponiemen, p. 329) de naam Spijk: Herispich = onl. spich "landtong" met heri "leger".
Dat kan betekenen dat hier een legerplaats was gevestigd.

Al met al is er flink wat informatie. Die maakt helaas niet eenduidig duidelijk welke suggestie (Henk: Spijk was een prestigieuze locatie, of Alfred: het was neutraal open terrein) de meest waarschijnlijke is. Maar het is altijd leuk om een paar spannende verhalen onder het stof vandaan te halen.

Kees

Alfred
Site Admin
Berichten: 50
Lid geworden op: Za 10 Apr 2004, 13:19
Locatie: Lochem
Contact:

Uit de boedel van Godfried 'de Prefect'

Bericht door Alfred » Zo 30 Jan 2005, 14:52

Beste "Studiegenoten",
Tijdens de revisie van mijn hoofdstuk over Otto II 'de Rijke' kwam ik een intrigerende passage tegen in Van Winters artikel in BMG 2002, p31. Ik citeer:
[quote]De plek van die burcht [Montferland, AGS] kwam niet uit de erfenis van Adela van Hamaland en ook niet uit die van Adelheid van Zutphen, maar vermoedelijk uit de boedel van het geslacht van de prefect Godfried uit 1006, die een oom was van Balderic en waarschijnlijk graaf in Hettergouw, waar omstreeks 1062 ook Adelheids man Godschalk als graaf optrad. Bovendien droeg Godschalk ook de titel van prefect.[/quote] Einde citaat.
Ik ben het niet met haar eens dat G. 'de Prefect' graaf was in de Hettergouw, hij bezit uitsluitende de versterking Gennep, maar intrigerend is haar opmerking wel.
Ik ben momenteel bezig de "roots" van Godschalk (I) uit te zoeken en vermoedde reeds een verbinding met de G. 'de Prefect'. Dit sterkt me in mijn speurtocht. Hopelijk hiervan later akte.
Overigens stelt Van Winter geen enkel vraagteken bij de locatie van Opladen als Montferland,
gegroet, Alfred

Lyne

Latijn

Bericht door Lyne » Wo 10 Aug 2005, 11:26

Wie kan dit voor mij vertalen: urbe munitissa iuxta ....

Kees Nieuwenhuijsen

Re: Latijn

Bericht door Kees Nieuwenhuijsen » Wo 10 Aug 2005, 21:19

"Uplage, urbe munitissa iuxta Eltene" betekent: "Uplage, de versterkte stad nabij Elten".

Kees

Gast

Bericht door Gast » Do 11 Aug 2005, 09:37

Goed, ik verdiep me pas sinds een week in de geschiedenis van Elten en dus ook burcht Uplage. Ofwel veel kennis van zaken heb ik nog niet. Ook het mysterie van de ligging van burcht Uplage boeit me zeer. Derhalve meng ik me hier in de discussie. Vooralsnog houd ik het op de Houberg als voormalige locatie van de burcht. (van het weekend ga ik de Houberg eens bezoeken (zal ik een spade meenemen? :D ), zijn er nog liefhebbers die ook mee willen:))))

In een duitse tekst staat het volgende:

"........ Dietrich soll nun eius consilio ...VII. idus Aprilis Uplage, urbe munitissa iuxta Eltene (Burg Uplade, westlich vom Kloster Elten) ermordet worden sein [12 Vita Meinw., Kap. 132.]. Die Ermordung des Grafen Dietrich ist als unhistorisch zu verwerfen. Die wahrschei.......... "

Hier wordt gesuggereerd dat de burcht ten Westen van Elten zou liggen. Hoe is dat te verklaren? Waar heeft men deze informatie aan ontleend> Bovendien wordt in een andere duitse tekst gesteld dat de burcht tussen Zevenaar en Elten zou liggen. Ook hier vraag ik me weer af waar die informatie vandaan komt. Weet iemand het?

PS kan het woord iuxta ook als "westelijk" vertaald worden?

Lyne

ps

Bericht door Lyne » Do 11 Aug 2005, 09:43

"........ De rivier, wier loop de Fransche veldheer thans van den Elten-berg gadesloeg, kronkelde toen niet, gelijk thans, 0p verren afstand, maar aan den voet van die hoogte, en het gewone veer bevond zich nabij de plaats, vanouds Houberg of IJslade geheeten. Niet ver van daar, naar den kant van Lobith, was een waadbare plaats in den Rijn; tegenover die ondiepte lag een kasteel, van vuurmonden voorzien, dat een .........."

Waarschijnlijk oud nieuws voor jullie kenners maar wil nog graag even laten weten dat de Houberg vroeger ook de bijnaam Ijslade heeft gehad, (ijslade opladen, uplade???), zoals blijkt uit een tekst van MR. Jacaob. VAN LENNEP (1802-1868).

Lyne

Bericht door Lyne » Do 11 Aug 2005, 10:09

Goed, ik blijf wat berichten insturen:

Aangaande Godefrid:

Vermeld wordt: zie

http://www.noviomagus.nl/Kroniek/Kronie ... usTyp4.htm

885. Gisla of Gisela, huisvrouw van den Deenschen Koning Godefrid, word door Willibertus Bisschop van Keulen ontbooden uit de Betuwe naar Nijmegen, en onderwijlen wierd haar man de Koning Godefrid tot (z) Herispich van Graaf Hendrik, en Ever-

(z) Gelegen ter plaatze, daar de Rhijn zig in twee armen verdeelde, thans het Spijk genaamd.

Wat kan ik hieruit afleiden:
Ofwel Godefrid werd door Hendrik Graaf van Herispich.........
Of Godefrid werd Graaf van Herispich (dit lijkt me niet)


Verder heb ik nog het volgende gevonden over de locatie

http://www.genealogie-mittelalter.de/di ... regino.htm

'........Als Godefrid ihre Ankunft erfahren hatte, zieht er ihnen nach dem Orte entgegen, der Herispich heißt, an welchem die Fluthen des Rheines und der Wal aus ihrem gemeinsamen Bette sich aussondern und sich weiter von einander entfernend die Provinz Batua mit ihren Wogen umgürten. Auf diese Insel begeben sich der ......"

PS Ik hoop dat jullie me niet kwalijk nemen dat ik wat losse flodders instuur.

Kees Nieuwenhuijsen

Bericht door Kees Nieuwenhuijsen » Do 11 Aug 2005, 21:52

Beste Lyne,

Je hebt de tekst van de genoemde webpagina niet volledig overgenomen. Op de volgende pagina gaat het verder:

(...) onderwijlen wierd haar man de Koning Godefrid tot Herispich van Graaf Hendrik, en Everhard op het lijf gesprongen, en om 't leven gebracht, (...)

Dus Koning Godfried werd door Graaf Hendrik en Everhard vermoord. Zo staat het ook in de kroniek van Regino.

Kees

Lyne

Bericht door Lyne » Vr 12 Aug 2005, 11:42

Hai, ik wil eigenlijk voorstellen om voor de discussie over Herispich en Godfried een nieuw onderwerp aan te maken en ons hier te beperken tot
" Uplade = Motte Montferland ?". Ideetje? Maar even nog dan: Toch begrijp ik in eerdergenoemde tekst de zinsnede tot herispich niet. Kan het zijn dat het woord ontboden daar weggevallen is?

Kees bedankt voor je reacties! Kun jij mij misschien verduidelijken waarom in twee duitse teksten wordt gesteld dat Opladen ten Westen van Elten zou liggen en tussen Zevenaar en Elten. Want dit zou toch immers betekenen dat motte Montferland niet Uplade kan zijn geweest?

Kees Nieuwenhuijsen

Bericht door Kees Nieuwenhuijsen » Zo 14 Aug 2005, 12:12

De genoemde tekst is in archaisch Nederlands geschreven. Tegenwoordig zouden we zeggen dat Godefrid [b]te[/b] Herispich [b]door[/b] Graaf Hendrik en Everhard werd besprongen, etc.

Wat de Duitse vertalers betreft: geen idee waar ze dat westelijk vandaan halen, maar iuxtua betekent alleen maar dichtbij of tegenover.

ferry3
Forumkoning
Berichten: 525
Lid geworden op: Ma 07 Jun 2004, 11:33
Locatie: Wageningen

Uplade = Motte Montferland?

Bericht door ferry3 » Wo 30 Nov 2005, 21:06

Het is intrigerend dat in deze discussie de naam "Belastingkantoor" is gevallen.
Kennelijk was de directe omgeving van Lobith/ Spijk rond ca. 850- 1000 uiterst strategisch gelegen voor activiteiten als het heffen van tol.
In 1347 werd het tolhuis/ kasteel van Lobith gebouwd, op de plaats van de "nieuwe" kerk. Al eerder was sprake van een tolhuis in het jaar 1222, dat gelegen moet hebben op een nog steeds goed herkenbare verhoging rondom de boerderij "Hof zum Walde" bij Spijk, enige honderden meters van de voet van de Elterberg. Er zijn daar ooit steenfragmenten aangetroffen. Overigens werd reeds in 1307 het besluit tot verplaatsing genomen vanwege de zich steeds wijzigende Rijnbedding.
In een nieuwe uitgave van Rijkswaterstaat over de "Rijnstrangen" (sept. 2005) wordt zelfs geopperd dat op dezelfde plaats reeds "lang daarvoor" een tolhuis moet hebben gestaan.
Tot dusverre werd de tol bij Arnhem echter als rechtstreekse voorganger van die in Spijk gezien. Hopelijk volgt hieromtrent nog nadere uitleg, het een hoeft het ander niet uit te sluiten.

30 november 2005,
Henk Wilbrink.
Laatst gewijzigd door ferry3 op Do 04 Aug 2011, 23:55, 1 keer totaal gewijzigd.

Jan Kijlstra
Forumbaron
Berichten: 11
Lid geworden op: Zo 20 Jun 2004, 18:24

Uplade

Bericht door Jan Kijlstra » Vr 23 Dec 2005, 23:38

In Arnhem bestaat nog steeds de Spijkerstraat. De laatste decennia vooral bekend als deel van de rosse buurt, maar natuurlijk te herleiden tot "de straat die naar (het) Spijk leidt. Een spijk(er) was, analoog aan het Duitse woord "Speicher", een opslagplaats (van koren). Niet onlogisch is dat zo'n op-(annex overslag-) plaats nabij een tolkamer (sic!) gelegen was.

GAH baron van Coeverden
Forumheer
Berichten: 28
Lid geworden op: Zo 06 Jun 2004, 12:46
Locatie: Deventer
Contact:

Lobith/tol/spijker in relatie Trankeel e/o geslacht van Tr

Bericht door GAH baron van Coeverden » Di 27 Dec 2005, 12:51

Bij rijst een vraag, inhakend op de hier gevoerde discussie, naar een passage uit mijn script.

Het betreft het navolgende feit:

Hendrik III heer van Borculo was vanaf 1275 vermeld als 'burggraaf' over Coevorden. Hij (her)trouwde een zekere Agnes, vermoedelijk stammend uit het geslacht Van Trankeel of Tragelen, afkomstig van een goed nabij Lobith.
Deze Agnes was, evenals Hendrik zelf, een naaste bloedverwant van Otto en Reynold graven van Gelre-Wassenberg en Zutphen. Agnes zegelde eveneens als 'vrouwe' van Coevorden en Borculo.

Zijn hier relaties te leggen? Ik hoor het graag!

Plaats reactie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast