| |
Werner (I), 964-973
Graaf van Haspengouw
Een raadselachtig figuur
 Werner
(I) is een raadselachtig figuur. Hij schijnt van voorname afkomst te zijn,
maar zijn ouders zijn onbekend. De schaarse literatuur schrijft hem het
graafschap Haspengouw (Hasbania) toe. Daarnaast vermoedt Jackman
dat Werner (I) in 973 Wichman (IV)
opvolgt als markgraaf van Frisia.
Haspengouw ligt op de gouwkaart
ten zuiden van Toxandrië. In de tiende eeuw wordt de grote karolingische
gouw langzamerhand opgedeeld in meerdere graafschappen, waaronder Avernas,
Condroz, Hufte, Huy, Leuven en Namen. In de elfde eeuw zal uit Hufte het
graafschap Looz ontstaan. De rest zal opgaan in het hertogdom Brabant.
De oude naam Hasbania wordt tegenwoordig nog teruggevonden in de streeknaam
Haspengouw.
Relatie met Reginaren?
Dit ambtsgebied zou Werner (I) binnen de verwantschap van de Reginaren
plaatsen, want Reginar
I 'Langhals' wordt al jurisdictie in dit graafschap toegeschreven.
De geschiedenis van de Reginaren in hertogdom
Lotharingen is helaas onoverzichtelijk, zodat Werner (I) niet onmiddellijk
een plaats binnen de familie gegeven kan worden.
Persoonlijke gegevens over mysterieuze Werner (I) zijn ook schaars. Het
enige feit dat bekend is is dat hij in 973 samen met zijn broer Reinald
(Reginzo) sneuvelt in Péronne (Henegouwen) in een schermutseling
met Reginar
IV en Lambert
I. Zij zijn daarmee de eerste slachtoffers van de dadendrang van de
Reginaren die tijdens het machtsvaccuüm
een terugkeer in Lotharingen proberen af te dwingen.
Andere graven in de Haspengouw
Het graafschap Haspengouw biedt weinig aanknopingspunten om Werner (I)
een plaats in de familie te gunnen. In 946 wordt Rudolf
als graaf genoemd, in 982 Erenfried
(III) en vanaf 1016 Arnulf (III). Tussen
Rudolf en Erenfried (III) is plaats genoeg voor Werner (I).
Rudolf is een kleinzoon van Reginar
I. Hij zal Haspengouw via zijn vader Reginar
II hebben geërfd. Rudolf wordt na de opstand
in 957 uit Lotharingen verbannen. Wat er met de Haspengouw gebeurt
is ongewis, maar het is mogelijk dat het samen met Henegouwen aan hertog
Godfried
I wordt gegeven. Wanneer Godfried I in 964 zonder erfgenamen overlijdt
gunt de keizer Haspengouw mogelijk aan Werner (I), want hij wordt in 966
graaf in Haspengouw genoemd.
Arnulf (III) is een loot aan het verdreven Kamerijkse gravenhuis, net als Gerard I 'Flamens' en heeft waarschijnlijk mede door toedoen van zijn broer Balderik II, bisschop van Luik, een vacature gevonden in de in Haspengouw. Na de dood van Arnulf (III) in 1040 wordt de Haspengouw aan het
bisdom Luik gegeven.
Volgende generaties
 Werner (I) trouwt halverwege de tiende eeuw waarschijnlijk met Gerberga,
dochter van graaf Meginhard IV van Hamaland.
Zij is een zuster van Wichman (IV).
Hun nageslacht zal binnen twee generaties strijden om de opvolging in
het graafschap Hamaland, wanneer dit grafelijke ambt in 1024 vacant komt.
Werner (I) en Gerberga
krijgen
mogelijk vijf kinderen: Unruoch (I), Ermentrud,
Godila en twee andere van naam onbekend gebleven
dochters. Zeker is dit niet.
Unruoch (I) wordt in 981 genoemd als
graaf in Teisterbant en zal tussen 1010 en 1018 overlijden. Van Unruoch
(I) zijn geen kinderen bekend, zodat na Unruoch (I)'s dood Teisterbant
door de keizer aan het bisdom Utrecht wordt gegeven.
Ermentrud trouwt met Richard
van Metz. Hun huwelijk
is net kanonisch toegestaan, want Richard en Ermentrudis zijn in een
3:3 graad aan elkaar verwant. Richard stamt via Godfried
en Gerhard (II) van Metz in mannelijke lijn
van Gerhard
(I) van Gulikgouw en Oda
van Saksen af en zijn echtgenote Ermentrudis in vrouwelijke lijn.
Richard en Ermentrudis krijgen mogelijk drie kinderen: Gerhard
(III), Adelheid en Adalbert
(II). Van hen is Gerhard (III), bijgenaamd 'Mosellanus' bijzonder
actief in het Nederrijnse gebied. Hij speelt zowel een rol in Adela's
strijd om Hamaland
als in de zogenaamde Moezelvete.
Godila trouwt eerst met Lothar
IV, graaf van Walbeck en markgraaf van Noordmark en wanneer deze in
1003 overlijdt hertrouwt ze in 1007 met Herman
II, graaf van Werl. Uit het eerste huwelijk krijgt ze vijf kinderen:
Werner, Berthold,
Diederik, Brigitta
en Lothar (V). Uit het tweede huwelijk krijgt
ze twee kinderen: Rudolf en Mathilde.
De onbekende dochters
Een onbekende dochter trouwt met Richwin
van Verdun. Richwin is een zoon van hertog Otto
van Neder-Lotharingen. Zij krijgen een zoon die Godizo,
wordt genoemd. Hij is beter bekend als Godizo van Aspel.
Godizo van Aspel en Gerhard (III) 'Mosellanus'
zijn dus neven en beiden zijn geïnteresseerd in de Nederrijnse perikelen.
Adela en Balderik hebben geen erfgenamen, dus zullen beide heren zo hun
eigen belangen hebben.
De tweede onbekende dochter trouwt in 915 met Meingaud
(Megingoz of Manegold), een neef van zijn naamgenoot Megingoz
van Gelre. Meingaud stamt uit het Konradijnse huis Nellenburg en wordt
later graaf in Zurichgouw, Maingouw
en Ladengouw. Meingaud en de onbekende dochter
krijgen drie kinderen: Burchard, Eberhard
(V) (+1030/5) en Werner (II).
|
|
