 |
Kasteel Hackfort
Anno 2000
|
 |
Na de Middeleeuwen
 Na de Middeleeuwen komt het middeleeuwse kasteel
Hackfort in handen van de erven van Berend
van Hackfort. Via Berends oudste dochter Jacoba
komt het goed in handen van het geslacht Van Raesfeld.
Echter niet voor lang. Jacoba's dochter Margaretha
erft het goed in 1581.
Margaretha is getrouwd met Philips van Leefdael.
Margaretha en Philips krijgen een kind dat helaas jong overlijdt. Zij
hebben tevens de zorg over hun in 1566 geboren neefje Borchard,
die een zoon is van Jacoba's zuster Agnes
(+1575) en Hendrik van Westerholt (+1570).
Na de dood van Jacoba in 1602 erft Borchard Hackfort. Huis en goed zullen
vervolgens tot 1981 in de familie Van Westerholt vererven!
De Tachtigjarige Oorlog
Gedurende de Tachtigjarige Oorlog wordt Hackfort door Spanjaarden belegerd.
Dit blijkt uit een rekening uit 1585 waarin arbeiders voor het beschieten
van Hackfort worden betaald. In 1586 wordt Hackfort door brand geteisterd,
waarvan een bewaard gebleven gevelsteen verhaalt. "In
ano 1586 is Hackfurt tho gronde verbrandet und in ano 1598 durch Burchardt
vriher Westerholt weder opgebout". Deze inscriptie is overdreven,
want Hackfort is niet geheel afgebrand.
 Pas
in 1598 wordt aangevangen met het herstel van Hackfort. Gelijktijdig met
de herbouw wordt aan de noordzijde een grote vleugel aangebouwd, waardoor
de noordoostelijke toren een onderdeel van het hoofdgebouw wordt. De binnenpoort
is waarschijnlijk ook in 1598 gebouwd en telt twee verdiepingen.
De Tachtigjarige Oorlog is daarmee voor Hackfort nog niet voorbij, want
in 1628 wordt het door Spanjaarden geplunderd, maar het huis zelf loopt
hierbij geen schade op.
De zeventiende eeuw
 In de zeventiende eeuw wordt de L-vorm van Hackfort veranderd in een
gelijkmatige rechthoek. Alleen de zuidoostelijke hoek van het huis blijft
oningevuld. De zuidwestelijke toren wordt in het huis opgenomen. Beide
hoektorens worden tot de huidige hoogte opgetrokken en voorzien van een
zogenaamde torenhelm. Zo lijkt het nieuwe huis op een kasteel en wordt
een eerbiedwaardige afkomst getoond.
Waarschijnlijk wordt ook de voorburcht bij de verbouwing meegenomen. De
buitenpoort en het bouw-, of koetshuis buiten de voorburcht stammen uit
de tweede helft van de zeventiende, of ten laatste uit de eerste helft
van de achttiende eeuw. Beide gebouwen zijn slechts een verdieping hoog.
De buitenpoort staat in die tijd op de plek waar nu het toegangshek staat.
 In
1672 tot 1673 wordt Hackfort bezet door Franse troepen, die al het hout
uit het gebouw slopen om dit als brandhout op te stoken. Dit ondanks een
afkoopsom om Hackfort te sparen. Opnieuw wordt de schade hersteld.
De fundamenten van de verdwenen bijgebouwen, zoals een bouwhuis en poortgebouwen,
zijn in 1996 met een grondonderzoek teruggevonden. Op tekeningen van De
Beijer uit 1742 zijn alle gebouwen in originele staat te bewonderen.
De achttiende eeuw
Aan het eind van de achttiende eeuw komt Hackfort tijdelijk leeg te
staan, waarvan het huis enigszins heeft te lijden. In ieder geval acht
Borchard van Westerholt het noodzakelijk
om in 1788 een verbouwing door te voeren om "aanmerkelijke defecten" te
repareren en het huis te moderniseren.
Bij deze verbouwing krijgt het huis een volledig rechthoekig grondplan.
De binnen- en buitenpoort worden afgebroken en de grachten gedempt. Ondanks
de afbraak van de overbodig geworden defensieve kenmerken blijft de ronde
hoektoren om dezelfde redenen behouden als in de zeventiende eeuw; het
huis zelf moet wel zijn kasteelachtige uiterlijk behouden.
Leegstand en verval
 Aan het einde van de negentiende eeuw komt Hackfort opnieuw leeg te
staan, wanneer Arend van Westerholt in 1878
kinderloos overlijdt. Zijn neef Borchard
van Westerholt volgt hem op, maar is pas vijftien jaar en woont nog
bij zijn ouders thuis.
Het verval gaat snel, want zes jaar later wordt de toestand als volgt
beschreven: "Het prachtig behang in de statievertrekken is van de muizen
doorknaagd, door vochtigheid of mot verteerd en in breede stroken afgescheurd
en naar beneden gevallen. De regen is door gebroken ruiten, schoorstenen
en openingen in het dak naar binnen gedrongen. Neêrgestorte roetmassa's
hebben de vuurplaten besmeurd; de marmeren schoorsteenmantels bespat.
In alle hoeken en gaten; in reten en spleten hebben de vogels hunne armzalige
nesten gebouwd."
Neef Borchard trouwt met Clara Constance Sloet
en het paar besluit Hackfort op te knappen om er te gaan wonen. Het opknappen
blijft niet beperkt tot herstel alleen, het huis wordt wederom gemoderniseerd.
Van Westerholt naar Natuurmonumenten
 Borchard en Clara
krijgen een zoon en vier dochters. Slechts een dochter zal in het huwelijksbootje
stappen. De zorg van de familie is vooral op behoud van het landgoed gericht
en minder op comfort in het huis. In 1981 overlijdt de laatste Van Westerholt.
Er zijn geen erfgenamen, zodat huis en landgoed wordt overgedragen aan
Vereniging Natuurmonumenten.
 Een
omvangrijke restauratie in de jaren tachtig van de vorige eeuw volgt.
Tegenwoordig bevinden zich appartementen in Hackfort en wordt het continu
bewoond. Af en toe zijn er concerten te beluisteren, zodat Hackfort tevens
een culturele bestemming heeft gekregen.
Vermeldenswaardig is dat de twee leeuwtjes uit 1696 die tegenwoordig de
ingang bewaken op de tekening van Berkhuijs
uit 1718 de wacht over de brug naar de voorburcht houden. Tot slot heeft
Natuurmonumenten een mooie wandeling over het landgoed uitgezet, waarbij
het huis van alle kanten bekeken kan worden.
|
