| |
 |
Kasteel Schuilenburg
Anno 2000
|
 |
De Tachtigjarige Oorlog
De geschiedenis van kasteel Schuilenburg is na de Middeleeuwen even
onrustig als in de Middeleeuwen. De erfgenamen
van Berend van Hackfort
(de families Heekeren, Raesfeld
en Van Der Horst) vallen over elkaar heen om de Schuilenburg
in te pikken. De rechtszaak die volgt, noopt de Gelderse Rekenkamer om
alle vorderingen en pandsommen te lossen en het goed in eigen beheer te
nemen. Het kasteel zal tot 1797 niet meer in particulier bezit komen.
In 1576 verpandt de kroon van Spanje de Schuilenburg om de onderdrukking
van de opstand in de Nederlanden te financieren voor 42.000 pond aan krijgsoverste
Christoffel Schenk.
In de Tachtigjarige Oorlog wordt het kasteel op 2 november 1598 ingenomen
door Mendoza, na een heldhaftige verdediging door
Diederik van Dorth. Niet lang daarna verlaat
Mendoza de Achterhoek en moet het kasteel hersteld worden. Er is zo veel
vernield dat er een jaar aan getimmerd wordt.
Opnieuw beschadigd
 In
1620 verpandt de zoon van Christoffel Schenk, Peter
Christoffel Schenk, de Schuilenburg voor zes jaar voor de leuke som
van 1377,50 gulden. In 1626 gebeurt dat opnieuw. Dat betekent niet dat
de rust op Schuilenburg terugkeert.
De tweede termijn van zes jaar wordt niet volgemaakt. Op 2 september 1628
verpandt de Gelderse Rekenkamer de Schuilenburg aan Floris
van Pallandt, graaf van Culemborg. Veel plezier heeft graaf Floris
niet van zijn goed, want een jaar later bezetten Kroatische troepen de
Schuilenburg tijdens een inval van Spaanse troepen onder Monteculi
en de graaf Van Den Bergh. Van de loden goten
worden kogels gemaakt. Als de bezetter verdwenen is, wordt de (water)schade
op 30.000 gulden geschat.
Herbouw in 1643
 In
1643 besluit de Rekenkamer het kasteel volledig te herstellen. Mogelijk
wordt zelfs nieuwbouw gepleegd, waarbij het nieuwe gebouw kleiner uitvalt
dan het oude.
Ook het nieuwe of verbouwde kasteel heeft te lijden onder oorlogsgeweld
wanneer bisschop Berend van Munster in 1666
de Achterhoek binnenvalt. Deze bisschop, in de Achterhoek beter bekend
als "Bomm'n Beernd", spaart het kasteel niet. Het is de laatste keer dat
het kasteel een militaire rol vervult. De familie Van Pallandt blijft
in bezit van de Schuilenburg tot 1667. De Rekenkamer wil het pandschap
niet verlengen en plaatst het goed in eigen beheer.
De rentmeesterjaren
De Rekenkamer stelt in 1667 een rentmeester aan voor het beheer van
de Schuilenburg. De eerste is Hendrik Tengbergen, die vermoedelijk al
onder de Van Pallandts rentmeester is geweest. Zijn geslacht zal achtereenvolgens
vijf generaties lang het rentmeesterschap behouden.
In 1670 wordt Hendrik opgevolgd door zijn zoon Arnold.
Vervolgens komen Hendrik (1720), weduwe
Maria van Roosenberg (1726), hun zoon Arnold
Justinus (1740) en nog een Hendrik
(1794) aan bod. Naast hun rentmeesterschap treden de Tengbergens ook als
richters (rechters) over de (onder)horigen op.
Van Schuilenburg naar Schuylenburch
 Na
de jaren van exploitatie met een positieve balans wordt in 1797 besloten
het kasteel openbaar te verkopen. De Staat heeft geld nodig. Het exorbitant
rijke paar mr. Francois Pierre Guillaume
van Schuylenburch, heer van Bommenede, en Johanna
Philippina, barones van Herzeele, kopen het kasteel voor slechts 7145
gulden. Geen geld voor een "stamslot". De naam Schuilenburg die de baronnen
dragen, heeft niets met het goed dat ze gaan bewonen te maken, maar met
het huis Schuylenburch in Den Haag (de huidige Duitse ambassade).
Voor 1992 gulden worden enkele aanpalende gebouwen gekocht. Het paar schaft
zich vervolgens nog enkele pachtboerderijen in de buurt aan om iets van
de oude luister te herstellen. Het kasteel zelf wordt ook flink onder
handen genomen. Zij voeren nog een grote verbouwing door.
In 1849 koopt Johanna Philippina het vlakbij gelegen kasteel Wisch van
de erven Nagell voor 85.500 gulden. Beide kastelen
zullen in het geslacht Schuylenburch vererven.
 In
de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog wordt het kasteel met brandbommen
in puin geschoten. Het wordt niet meer herbouwd. De restanten worden neergehaald
en met het puin worden de wegen in de omgeving hersteld. Zo is het kasteel
toch nog door oorlogsgeweld verdwenen.
Anno 2000 zijn er spaarzame resten van Schuilenburg overgebleven. Het
toegangshek, muurresten en een klein stenen schuurtje bij het toegangshek
getuigen nog van de woelige geschiedenis.
|
|
