Als bijprodukt van enkele onderzoekjes, kwam ook het geslacht van Putten van de Veluwe weer eens op mijn weg.

In 1231 wordt Pelgrim van Putten voor het eerst genoemd als getuige in een acte, overigens genoemd ná Wolter Radinc, en ook in andere actes vinden we Pelgrim van Putten en Wolter Radinc meestal vlak na elkaar genoemd, maar dan in deze volgorde.

Enigszins opmerkelijk is daarom een stuk uit 1233, want daar worden tesamen genoemd Pelgrim en Wolter Radinc van Vollehoven. Uit de gezamelijke vermelding mag worden afgeleid dat het gaat om twee broers. Wolter Radinc wordt gezien als de stamvader van het geslacht van Vollenhove. Maar behalve deze enkele vermelding van Pelgrim Radinc van Vollenhove zijn mij geen andere vermeldingen bekend.

Totdat het kwartje viel: Pelgrim Radinc van Vollenhove is natuurlijk identiek aan Pelgrim van Putten, en daarom zie je de twee broers zo vaak gelijktijdig gemeld in actes.

Ik heb ter controle natuurlijk wat literatuur nagekeken, en vond bijvoorbeeld een stuk over het geslacht van Vollenhove in het adelsboekje, dat gebaseerd is op een Genealogia door Taco, een monnik die omstreeks 1450 leefde in het klooster bij Dickninge.

Die noemt ook de beide broers Pelgrim en Wolter Radinck van Vollenhove, en noemt hen zoons van een ridder Radinck van Vollenhove.

Dat is toch echter bepaald niet zeker, want in 1252 wordt er weliswaar een Radingus genoemd als getuige in een acte, maar in 1276 zien we ook een Walter Radinc genoemd worden. Overigens is er in 1265 ook nog een vermelding, maar die is niet helemaal duidelijk. In een regest wordt die vermelding weergegeven als Wolter Rading, terwijl in de oorkonde zoals die staat in het Utrechts Oorkondeboek tussen deze namen een komma is geplaatst: Woltero, Radingo,...

De Genealogia van Taco meldt overigens nog het overlijden in Palestina in 1291 van Floris Radinc van Vollenhove.

Omdat er daarnaast nog een stuk is waarin gesproken wordt over de overleden Hugo Radinc in 1215, en er in 1218 en 1223 ook vermeldingen zijn van Frederick Radinc, is het allerminst duidelijk, hoe de relaties precies lagen.

Uiteraard beschik ik niet over harde bewijzen, dat Pelgrim van Putten een redinc van Vollenhove was, maar er zijn nog wel wat aanwijzingen. Ten eerste is daar natuurlijk de curia 'Putten' te Vollenhove, zodat het voor de hand ligt, dat iemand zich daarnaar heeft vernoemd, en Pelgrim van Putten was duidelijk de eerste, die dat deed.

Maar er zijn nog wat kleine dingetjes, zoals bijvoorbeeld de uitgebreide bezitsvermelding, die in 1313 is opgesteld door Herbert van Putten, een nazaat van deze pelgrim van Putten. Die zegt daarin:

Ista sunt servili condicione Herbertho de Putthen attinentes, waarna hij een aantal mensen opnoemt. En daarin noemt hij ook:
item Bertoldus de Curia et omnes eius congermani seu fratres et sorores morantes in Pasel (Paaslo): predicti spectant in curiam to Putthen in Vullenho.

De Bertold de Curia is hoogstwaarschijnlijk Bertold Radinc, die lid was van de duitse orde. In 1284 verklaart diens vrouw Aleyd, dat zij en haar twee zoons Wolter en Bartholomeus het kleed van die orde zullen aantrekken, met daarin het voorbehoud, dat als de jongste zoon, Bartholomeus, meerderjarig is, dat hij dat mag herroepen.

Daarnaast is er een stuk uit 1251, waarin Hendrik, bisschop van Utrecht,
een of andere ruil doet, in Pasel (Paaslo), in aanwezigheid van Pelgrim van Putten, en Bertold en Wolter Radinc. (Denk daarbij aan het stuk van Herbert van Putten in 1313, waar ook Paaslo in wordt genoemd).

De aanwijzingen zijn te sterk om te negeren, zodat ik het voor hoogstwaarschijnlijk hou, dat Pelgrim van Putten identiek is aan Pelgrim Radinc van Vollenhove, en broer is van Wolter Radinc.

Voor aanvullende opmerkingen sta ik zoals altijd volledig open.
Ronald Blancke